11an de oktobro 1962, ferme de la vespera procesio per torĉoj.

"La parolado de la luno"

Estiĝis unu el la plej kortuŝaj, kaj patraj, paroladoj, kiujn la historio de la Eklezio memoras.

"Karaj filetoj, mi aŭdas viajn voĉojn. La mia estas ununura voĉo, sed ĝi resumas la voĉon de la tuta mondo: ĉi tie la tutan mondon oni reprezentas. Oni dirus, ke eĉ la luno plirapidiĝis ĉi-vespere, rimarku ĝin alte, por rigardi ĉi tiun scenon.

Okazas, ke ni fermas grandan tagon de paco... de paco. "Gloron al Dio kaj paco al la homoj de lia bonvolo". Ni ripetas ofte ĉi tiun petdeziron. Kaj kiam ni povas diri, ke vere la radio, la dolĉeco, de la paco de la Sinjoro unuigas nin kaj prenas nin, ni diras: jen gustumo de tio, kio devus esti la vivo ĉiam de ĉiuj jarcentoj kaj de la vivo kiu atendas nin por la eterneco.

Diru. Se mi demandas, se mi povus demandi al ĉiu el vi: "De kie vi venas?", la filoj de Romo kiuj estas ĉi tie speciale reprezentataj, respondus: "Ha! ni estas viaj plej proksimaj gefiloj; vi estas la episkopo de Romo". Sed ĉu vi, filetoj de Romo, sentas, ke vi reprezentas vere Romon caput mundi (kapo de la mondo), tia kia ĝi estis vokata esti, por la disvastigo de la vero kaj de la kristana paco? En ĉi tiuj vortoj estas la respondo al via omaĝo. Mia persono valoras nenion: temas pri frato, kiu parolas al vi, kiu fariĝis patro pro volo de nia Sinjoro... Sed ĉiuj kune, patreco kaj frateco, kaj graco de Dio, ĉio, ĉio... Ni daŭre, do, amu nin unu la alian, amu nin reciproke tiel, rigardante nin tiel, kiel dum [ĉi tiu] renkonto: kapti tion, kio unuigas nin, flankemeti ion, se io tia estas, kio povas teni nin en embaraso.

Ĉi-matene okazis spektaklo kiun eĉ ne la Baziliko de sankta Petro, kiu havas kvar jarcentojn da historio, iam povis kontempli. Ni apartenas, sekve, al epoko dum kiu ni estas sentivaj je la voĉo el la supro, kaj ni volas esti fidelaj kaj resti laŭ la indiko, kiun la benata Kristo donis al ni.

Mi finas donante al vi mian benon. Ĉe mi, mi amas inviti la Madonon, sanktan kaj benatan, pri kiu ni memorigas hodiaŭ la grandan misteron; mi aŭskultis ke iu el vi memorigis Efezon kaj la lumilojn brulantajn ĉirkaŭ la tiea Baziliko, kiun mi vidis per miaj okuloj (ne je tiu epoko, kompreneble, sed ĵusdate), kaj kiu memorigas la proklamon de la dogmo pri la dia patrineco de Maria.

Ĉi-vespere la spektaklo proponita al mi estas tia, ke ĝi restos en mia memoro kiel ĝi restos en la via. Ni honoru la ĉi-vesperajn impresojn! Ke ili ĉiam estu niaj sentoj, kiel nun ni esprimas ilin fronte al la ĉielo kaj fronte al la tero. Kredo, espero, karitato, amo al Dio, amo al la gefratoj, kaj poste, ĉiuj kune, helpataj tiel en la sankta paco de la Sinjoro, por la faroj de la bono.

Revenante hejmen, vi trovos la infanojn, donu kareson al viaj infanoj kaj diru: jen la kareso de la Papo. Vi trovos kelkan larmon por forviŝi: diru bonan vorton. La Papo estas kun ni, aparte dum la horoj de malĝojo kaj ĉagreno. Kaj poste, ĉiuj kune ni animas nin: kantante, sopirante, plorante, sed, ĉiam plenaj de konfido je Kristo kiu helpas nin kaj aŭskultas nin, ni daŭre restartigu nian iradon.